साँखु,काठमाडौँ — नियतिले कहिलेकाहीँ मानिसको जीवनलाई यस्तो मोडमा उभ्याइदिन्छ, जहाँ पीडा नै शक्ति बनिदिन्छ। ४६ वर्षीया रचना खतिवडाको जीवनमा पनि त्यस्तै भयो। हिजोसम्म एक सामान्य गृहणी र व्यवसायीका रूपमा आफ्नो संसार छोराछोरीको वरिपरि सीमित राख्ने रचना, आज मुलुकको नीति निर्माण गर्ने थलो 'प्रतिनिधिसभा' को सांसद बनेकी छन्। तर, यो यात्रा कुनै राजनीतिक महत्वाकांक्षाले होइन, एउटा सहिद छोराको न्यायका लागि बदलिएको बाध्यताको उपज हो।
छोराकै बाटोमा आमाको पाइला
गएको भदौ २३ गते 'जेनजी' आन्दोलनको राँको बल्दै गर्दा रचनाले आफ्नो २२ वर्षीय छोरा रसिक खतिवडालाई गुमाइन्। प्रहरीको गोलीले छोराको प्राण मात्र हर्नु परेन, रचनाको शान्त संसार नै उजाडियो। तर, छोराको चिताको धुवाँसँगै उनले आफ्नो आँसुलाई आक्रोसमा बदलिन्।
"छोरा जुन सुन्दर र भ्रष्टाचारमुक्त देशको सपना बोकेर सडकमा निस्किएको थियो, म त्यही अधुरो सपना पूरा गर्न राजनीतिमा आएकी हुँ," रचना भावुक हुँदै भन्छिन्। उनी राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) बाट खसआर्य समूहको समानुपातिक सांसदका रूपमा चुनिएकी हुन्।
सडकको चित्कार अब सदनको गर्जन
अहिलेसम्म घरको चार पर्खालभित्र ठूलो स्वरले बोल्न समेत धक मान्ने रचनाका लागि सडकले बोल्न सिकायो। टिचिङ अस्पतालको मर्चरीदेखि बबरमहलका गल्लीहरूसम्म उनले 'न्याय' का लागि सङ्घर्ष गरिन्।
उनका स्पष्ट मागहरू छन्:
• भदौ २३ को आन्दोलनमा गोली चलाउन आदेश दिने अधिकारीहरूमाथि कारबाही।
• तत्कालीन राजनीतिक नेतृत्वको जवाफदेहिता।
• सहिद परिवारहरूको उचित कदर र प्रतिनिधित्व।
"हिजो सडकमा न्याय माग्दै चिच्याएँ, अब सदनमा नीति र नियमको परिधिभित्र रहेर सहिद परिवारको आवाज बुलन्द पार्नेछु," उनले अठोट व्यक्त गरिन्।
व्यक्तिगत त्याग र राजनीतिक संयोग
चन्द्रागिरिको नैकापमा जन्मिएकी रचनाको १६ वर्षकै उमेरमा विवाह भएको थियो। श्रीमान् नेपाल टेलिकममा कार्यरत छन् भने उनले वर्षौंसम्म किराना पसल चलाएर घरव्यवहार सम्हालिन्। छोरालाई अस्ट्रेलिया पठाउन खोज्दा "ममी, तपाईं एक्लै हुनुहुन्छ, म कतै जान्नँ" भन्ने त्यही छोरा आज उनीसँग छैन। तर, उसैको याद र न्यायको खोजीले उनलाई रास्वपासँग जोड्यो।
पार्टी सभापति रवि लामिछाने हिरासतबाट मुक्त भएलगत्तै आफ्नो घरमा आएर रोएको क्षणले उनलाई राजनीतिमा लाग्न प्रेरित गर्यो। "हाम्रो पीडा बुझ्ने नेता सायद उहाँ नै हो भन्ने विश्वास पलायो," उनले भनिन्।
निष्कर्ष: आँसुबाट जन्मिएको साहस
आलोचकहरूले उनलाई 'छोराको मृत्युमा राजनीति गरेको' आरोप पनि लगाए। तर रचना विचलित छैनन्। उनका लागि यो राजनीति पद र प्रतिष्ठाको विषय होइन, बरु आफ्नो मुटुको टुक्रा खोस्ने व्यवस्थाविरुद्धको विद्रोह हो।
एउटी आमा, जसले आधा जिन्दगी छोराका लागि खर्चिइन्, अबको बाँकी जिन्दगी त्यही छोराको न्याय र उसले देखेको समृद्ध नेपालको सपनाका लागि खर्चिने प्रण गरेकी छन्। सडकबाट सदन छिरेकी यी 'सहिदकी आमा' को उपस्थिति नेपाली राजनीतिका लागि एउटा गम्भीर र भावुक मोड साबित हुने निश्चित छ।
