उपत्यका उपमेयर फोरमको बाह्रौँ बैठक शंखरापुरमा सम्पन्न

शंखरापुर, काठमाडौं — काठमाडौं उपत्यकाका स्थानीय तहका उपप्रमुख तथा उपाध्यक्षहरूबीच आपसी समन्वय, सहकार्य र असल अभ्यास आदान–प्रदान गर्ने उद्देश्यले उपत्यका उपमेयर फोरमको बाह्रौँ बैठक शंखरापुरमा सम्पन्न भएको छ।

शंखरापुर नगरपालिकाको आयोजनामा भदौ ९ र १० गते शंखरापुर–३, जर्सिङपौवास्थित जर्सिङ रिसोर्टमा आयोजित दुईदिने बैठकमा काठमाडौं, ललितपुर र भक्तपुर जिल्लाका नगरपालिका तथा गाउँपालिकाका उपप्रमुख तथा उपाध्यक्षहरूको सहभागिता रहेको थियो।

स्थानीय तहमा उपप्रमुख तथा उपाध्यक्षले निर्वाह गर्ने जिम्मेवारी, विशेषगरी न्यायिक समिति, बजेट तथा कार्यक्रमको अनुगमन, महिला तथा लक्षित वर्गसँग सम्बन्धित कार्यक्रम, समन्वय र स्थानीय विकासका विविध पक्षलाई प्रभावकारी बनाउन आपसी अनुभव आदान–प्रदान आवश्यक रहेको बैठकमा औँल्याइएको थियो।

उपमेयर फोरमलाई स्थानीय तहका उपप्रमुख तथा उपाध्यक्षहरूले आफ्ना अनुभव, समस्या, चुनौती र समाधानका उपाय साझा गर्ने साझा मञ्चका रूपमा विकास गर्नुपर्नेमा सहभागीहरूले जोड दिएका थिए। एउटै प्रकृतिका समस्या विभिन्न पालिकामा फरक ढङ्गले समाधान भइरहेका असल अभ्यासलाई एकअर्काबाट सिकेर स्थानीय सेवा प्रवाहमा लागू गर्न सकिने धारणा बैठकमा व्यक्त गरिएको थियो।

शंखरापुर नगरपालिकाकी उपप्रमुख तथा बैठककी आयोजक समिता श्रेष्ठले उपमेयर फोरमलाई स्थानीय तहबीचको औपचारिकतामा सीमित नभई व्यवहारिक सहकार्यको माध्यम बनाउनुपर्ने बताउनुभयो। उहाँले उपप्रमुख तथा उपाध्यक्षहरूको भूमिका केवल पालिकाको बैठक वा न्यायिक समितिमा मात्र सीमित नभई नागरिकका दैनिक समस्या, विकास निर्माणको अनुगमन, महिला तथा बालबालिकासहित लक्षित वर्गका सवाल र स्थानीय विकासका प्राथमिकतासँग प्रत्यक्ष जोडिएको उल्लेख गर्नुभयो।

उहाँका अनुसार एक स्थानीय तहमा सफल भएका अभ्यास अर्को स्थानीय तहले सिक्न र आफ्नो आवश्यकता तथा परिवेशअनुसार कार्यान्वयन गर्न सके सेवा प्रवाहको गुणस्तर बढ्नुका साथै स्रोत र साधनको समेत प्रभावकारी उपयोग गर्न सकिन्छ। “उपप्रमुख तथा उपाध्यक्षहरूबीच नियमित संवाद र अनुभव आदान–प्रदानले साझा समस्या पहिचान गर्न, समाधानका उपाय खोज्न र स्थानीय तहबीच सहकार्यको नयाँ आधार तयार गर्न सहयोग पुग्छ,” उहाँले भन्नुभयो।

उपप्रमुख तथा उपाध्यक्षको नेतृत्वमा रहने न्यायिक समितिको कामलाई थप प्रभावकारी, निष्पक्ष, सहज र नागरिकमैत्री बनाउने विषय बैठकको महत्वपूर्ण एजेन्डा बनेको थियो। न्यायिक समितिमा आउने विवादको प्रकृति, मेलमिलापको अभ्यास, कानुनी तथा व्यवहारिक चुनौती र विवाद निरूपणका क्रममा प्राप्त अनुभव आदान–प्रदान गर्दै न्यायिक सेवालाई थप प्रभावकारी बनाउने विषयमा छलफल भएको थियो।

त्यस्तै, विकास निर्माणका योजनाको प्रभावकारी अनुगमन, बजेट तथा कार्यक्रमको कार्यान्वयन, महिला, बालबालिका, ज्येष्ठ नागरिक तथा अपाङ्गता भएका व्यक्तिलगायत लक्षित वर्गका कार्यक्रमलाई परिणाममुखी बनाउने विषयमा समेत सहभागीहरूले अनुभव साटासाट गरेका थिए।

बैठकमा काठमाडौं महानगरपालिकाकी कायममुकायम प्रमुख सुनिता डंगोलले स्थानीय तहका उपप्रमुख तथा उपाध्यक्षबीचको सहकार्यले स्थानीय शासन प्रणालीलाई थप प्रभावकारी बनाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने बताउनुभयो। उहाँले पालिकाहरूले एकअर्काका असल अभ्यासलाई आत्मसात् गर्दै साझा समस्या समाधानका लागि सहकार्य गर्नुपर्ने धारणा राख्नुभयो।

उहाँले स्थानीय तहबीचको सहकार्यलाई केवल प्रशासनिक समन्वयमा सीमित नराखी विकास, पर्यटन, वातावरण संरक्षण, पूर्वाधार र नागरिक सेवाका क्षेत्रमा समेत विस्तार गर्नुपर्नेमा जोड दिनुभयो।

साझा विकास एजेन्डामा सहकार्य

बैठकमा भौगोलिक रूपमा जोडिएका स्थानीय तहबीच साझा विकासका कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने सम्भावनाबारे समेत छलफल भएको थियो। अन्तरपालिका सडक सञ्जाल, पर्यटन प्रवर्द्धन, वातावरण संरक्षण, फोहोर व्यवस्थापन तथा स्थानीय उत्पादनको बजारीकरणजस्ता विषयमा पालिकाहरूबीच समन्वय र सहकार्य आवश्यक रहेको सहभागीहरूको भनाइ थियो।

स्थानीय तहका सीमाना फरक भए पनि नागरिकका आवश्यकता र विकासका चुनौती कतिपय अवस्थामा साझा हुने भएकाले अन्तरपालिका सहकार्यबाट स्रोत, जनशक्ति र अनुभवको सदुपयोग गर्न सकिनेमा बैठकले जोड दिएको थियो।

शंखरापुरको पर्यटनलाई उपत्यकास्तरीय अभियानसँग जोड्ने प्रयास

बैठकमा आयोजक शंखरापुर नगरपालिकाको पर्यटन विकास तथा प्रवर्द्धनलाई विशेष प्राथमिकताका साथ प्रस्तुत गरिएको थियो। ऐतिहासिक, धार्मिक, सांस्कृतिक तथा प्राकृतिक सम्पदाले सम्पन्न शंखरापुरका बज्रयोगिनी, मणिचूड लगायतका गन्तव्यलाई उपत्यकास्तरीय पर्यटन सञ्जालसँग जोडेर प्रवर्द्धन गर्न सकिने सम्भावनाबारे छलफल भएको थियो।

उपप्रमुख श्रेष्ठले शंखरापुरको पर्यटनलाई नगरपालिकाको सीमाभित्रको विषयका रूपमा मात्र नहेरी काठमाडौं उपत्यकाको समग्र पर्यटन विकाससँग जोडेर अघि बढाउनुपर्ने बताउनुभयो। उहाँले धार्मिक, सांस्कृतिक र प्राकृतिक गन्तव्यलाई एउटै पर्यटन मार्गमा जोड्न सके पर्यटकको बसाइ अवधि बढाउन, स्थानीय उत्पादनको बजार विस्तार गर्न र स्थानीय समुदायको आयआर्जनमा योगदान पुर्‍याउन सकिने उल्लेख गर्नुभयो।

बैठकमा शंखरापुरका मौलिक कला, संस्कृति, परम्परा तथा ऐतिहासिक सम्पदाको संरक्षणसँगै पर्यटकीय पूर्वाधार, पहुँचमार्ग, सरसफाइ, सूचना तथा संकेत प्रणाली, स्थानीय उत्पादनको बजारीकरण र आतिथ्य सेवामा सुधार आवश्यक रहेको औँल्याइएको थियो।

स्थानीय तहहरूबीच संयुक्त पर्यटन प्रवर्द्धन कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने, साझा प्रचार सामग्री निर्माण गर्ने, पर्यटकीय गन्तव्यलाई एकीकृत पर्यटन मार्गसँग जोड्ने तथा स्थानीय समुदायको सहभागिता बढाउने विषयलाई आगामी सहकार्यका आधारका रूपमा अघि बढाउन सकिने सहभागीहरूको धारणा थियो।

तीन जिल्लाका स्थानीय तहको सहभागिता

बैठकमा काठमाडौं जिल्लाबाट काठमाडौं महानगरपालिकाकी सुनिता डंगोल, शंखरापुर नगरपालिकाकी समिता श्रेष्ठ, कागेश्वरी मनोहरा नगरपालिकाकी शान्ता थापा, गोकर्णेश्वर नगरपालिकाकी सान्नानी लामा, बूढानीलकण्ठ नगरपालिकाकी अनिता लामा,  टोखा नगरपालिकाको उपमेयरको नाम मुरारी तामाङ ,तारकेश्वर नगरपालिकाकी सृजना बुढाथोकी, नागार्जुन नगरपालिकाकी सुनिता श्रेष्ठ, दक्षिणकालि नगरपालिकाकी बसन्ती डंगोल तामाङ र कीर्तिपुर नगरपालिकाकी शुभलक्ष्मी शाक्य,महालक्ष्मी नगरपालिकाकी लक्ष्मी महर्जन सहभागी हुनुहुन्थ्यो।

बैठकका क्रममा शंखरापुर नगरपालिकाका जनप्रतिनिधि तथा कर्मचारीहरूले नगरपालिकाका विकासका प्राथमिकता, सम्भावना, स्थानीय मौलिकता तथा पर्यटन प्रवर्द्धनका योजनाबारे सहभागीहरूलाई जानकारी गराएका थिए।

दुईदिने बैठकले स्थानीय तहबीचको नियमित संवाद, समन्वय र सहकार्यलाई निरन्तरता दिँदै न्यायिक समिति, नागरिक सेवा, विकास निर्माण, पर्यटन, वातावरण तथा सामाजिक समावेशिताका क्षेत्रमा असल अभ्यास आदान–प्रदानलाई थप व्यवस्थित बनाउने आवश्यकता औँल्याएको छ।

उपमेयर फोरमको यस्तो साझा मञ्चले उपत्यकाका स्थानीय तहबीच प्रतिस्पर्धाभन्दा सहकार्यको संस्कृति विकास गर्दै साझा समस्या समाधान र समन्वित विकासका लागि आधार तयार गर्ने अपेक्षा गरिएको छ