थलीमा विद्यार्थीको ‘इन्जेनियम एक्स्पो २०८२’: प्रविधि र सिर्जनशीलताको भव्य संगम

साँखु, काठमाडौं । कागेश्वरी मनोहरा–५,थलीस्थित कान्तिपुर एकेडेमीको प्राङ्गण शुक्रबार प्रविधि, नवप्रवर्तन र सिर्जनशील ऊर्जाले भरिपूर्ण देखियो। सामान्यतया शैक्षिक गतिविधिमा सीमित रहने विद्यालय परिसर आज भने विद्यार्थीहरूका मौलिक आविष्कार, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI), रोबोटिक्स र आधुनिक इन्जिनियरिङका नमुनाले झलमलिएको थियो। अवसर थियो—‘इन्जेनियम एक्स्पो २०८२’ (Ingenium Expo 2082) को।

विद्यालयले आयोजना गरेको यस विशेष प्रदर्शनीमा कक्षा ६ देखि १२ सम्मका विद्यार्थीहरूले आफ्नो सैद्धान्तिक ज्ञानलाई व्यवहारमा रूपान्तरण गर्दै तयार पारेका प्रविधिमूलक परियोजनाहरू सार्वजनिक गरेका थिए। स्मार्ट होम प्रणाली, सेन्सरमा आधारित सुरक्षा संयन्त्र, साना रोबोटिक उपकरण, स्वचालित सिँचाइ प्रणाली, र AI–आधारित एप्लिकेसनहरू प्रदर्शनीका मुख्य आकर्षण बने।

‘सिक्दै, कमाउँदै’ लक्ष्यको व्यवहारिक अभ्यास

विद्यालयले स्थापनाकालदेखि अघि सारेको “Learn and Earn” (सिक्दै र कमाउँदै) को अवधारणालाई एक्स्पोले मूर्त रूप दिएको देखियो। विद्यालय प्रशासनका अनुसार, विद्यार्थीले कक्षा १२ उत्तीर्ण गर्दा कम्तीमा एक व्यावसायिक सीपमा दक्ष हुने लक्ष्य राखिएको छ, जसले उच्च शिक्षा अध्ययनकै क्रममा आम्दानी गर्ने क्षमता विकास गर्न सहयोग पुर्‍याओस्।

प्रदर्शनी अवलोकनका क्रममा अभिभावक तथा सरोकारवालाहरूले विद्यार्थीहरूको आत्मविश्वास, प्रस्तुति शैली र प्राविधिक ज्ञानको प्रशंसा गरेका थिए। कक्षाकोठामा सिकेका सिद्धान्तलाई प्रयोगशाला र प्रोजेक्टमा रूपान्तरण गर्न सक्ने क्षमता देखाउँदै विद्यार्थीहरूले आफूहरू केवल परीक्षामुखी शिक्षामा सीमित नरहेको सन्देश दिएका छन्।

क्षेत्र नं. २ लाई ‘Innovation Hub’ बनाउने प्रतिबद्धता

कार्यक्रममा सहभागी अतिथिहरूले यस्ता गतिविधिले स्थानीय स्तरमै नवप्रवर्तनको संस्कृति विकास हुने बताएका छन्। उनीहरूले काठमाडौँ क्षेत्र नं. २ लाई नेपालकै ‘Innovation Hub’ का रूपमा विकास गर्ने दीर्घकालीन सोच प्रस्तुत गरे।

“भविष्य कसैले ल्याइदिने कुरा होइन, हामी आफैँले निर्माण गर्ने हो। आजका विद्यार्थीका साना प्रयासहरू नै भोलिको समृद्ध नेपालको आधार बन्नेछन्,” एक अतिथिले मन्तव्य दिँदै भने।

उनीहरूका अनुसार विद्यालय तहदेखि नै प्रविधिमुखी शिक्षा र अनुसन्धानको वातावरण सिर्जना गर्न सके देशमै दक्ष जनशक्ति उत्पादन सम्भव हुने विश्वास व्यक्त गरिएको छ।

सीपयुक्त जनशक्ति उत्पादनतर्फ संकेत

‘इन्जेनियम एक्स्पो २०८२’ ले नेपाली शिक्षा प्रणाली अब केवल पाठ्यपुस्तकमै सीमित रहन नसक्ने सन्देश दिएको छ। विश्व बजारमा प्रतिस्पर्धा गर्न सक्षम जनशक्ति उत्पादन गर्न विद्यालय तहदेखि नै प्राविधिक सीप, समस्या समाधान क्षमता र सिर्जनात्मक सोचको विकास आवश्यक रहेको कार्यक्रमले देखाएको छ।

प्रदर्शनीमा प्रस्तुत रोबोटिक नमुना, AI प्रोग्राम तथा इन्जिनियरिङ परियोजनाहरूले नेपाली युवामा विश्वस्तरमा प्रतिस्पर्धा गर्ने क्षमता रहेको प्रमाणित गरेका छन्।

कार्यक्रमको सफल आयोजनाका लागि स्थानीय अभिभावक, शिक्षक तथा सरोकारवालाहरूले कान्तिपुर एकेडेमीप्रति आभार व्यक्त गर्दै यस्ता नवप्रवर्तनमूलक गतिविधि निरन्तर सञ्चालन गर्न आग्रह गरेका छन्।

प्रविधि र सिर्जनशीलताको यो संगमले थली क्षेत्रलाई मात्र होइन, समग्र नेपाली शिक्षा क्षेत्रमा नयाँ आशा र ऊर्जा थपेको अनुभूति सहभागीहरूले व्यक्त गरेका छन्।