शंखरापुर, काठमाडौं — स्थानीय शासन प्रणाली, सामुदायिक विकास तथा जनसेवा प्रवाहका उत्कृष्ट अभ्यास आदानप्रदान गर्ने उद्देश्यले नेपालको स्थानीय तहका प्रतिनिधिमण्डलले थाइल्यान्डको क्लोङ साम उपजिल्ला प्रशासनिक संगठन (Klong Sam SAO) को उच्चस्तरीय अध्ययन तथा अवलोकन भ्रमण गरेको छ।
नेपालबाट स्थानीय शासन र विकासका अभ्यासबारे अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा अध्ययन, अनुभव आदानप्रदान तथा सहकार्यका लागि प्रतिनिधिमण्डल सहभागी हुनु नेपाल, नेपाली जनता र नेपालको स्थानीय शासन प्रणालीका लागि गौरव तथा सम्मानको विषय बनेको छ। यस प्रकारको अन्तर्राष्ट्रिय सहभागिताले नेपालको स्थानीय तहले हासिल गरेका अनुभवलाई विश्व समुदायसमक्ष प्रस्तुत गर्ने अवसरसमेत प्रदान गरेको छ।
अगस्ट १८, २०२६ मा आयोजित विशेष स्वागत तथा अध्ययन–अवलोकन कार्यक्रममा काठमाडौँको गोकर्णेश्वर नगरपालिकाका प्रमुख दीपककुमार रिसालको नेतृत्वमा रहेको नेपाली प्रतिनिधिमण्डललाई क्लोङ साम SAO मा स्वागत गरिएको थियो। कार्यक्रममा क्लोङ सामका प्रशासनिक अधिकारी, विभिन्न विभागका प्रमुख तथा काउन्सिलका सदस्यहरूको सहभागिता थियो।
भ्रमणका क्रममा दुई देशका स्थानीय सरकारबीच सहकार्यका सम्भावना पहिल्याउनुका साथै स्थानीय तहमा प्रभावकारी सेवा प्रवाह, सामुदायिक विकास र जनमुखी प्रशासनका उत्कृष्ट अभ्यासबारे अनुभव आदानप्रदान गरिएको थियो। स्थानीय सरकारबीच प्रत्यक्ष सिकाइ र सहकार्यले सेवा प्रवाहलाई थप प्रभावकारी बनाउन महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउने विश्वाससमेत व्यक्त गरिएको थियो।
नेपाली प्रतिनिधिमण्डलले क्लोङ साम उपजिल्ला प्रशासनिक संगठनअन्तर्गत शिक्षा, धर्म तथा संस्कृति, विपद् निवारण तथा न्यूनीकरण, आकस्मिक चिकित्सा सेवा र स्वास्थ्य प्रवर्द्धनका क्षेत्रमा अपनाइएका अभ्यासको स्थलगत अवलोकन गरेको थियो।
शिक्षा, धर्म तथा संस्कृति विभाग अन्तर्गत स्थानीय तहबाट सञ्चालन हुँदै आएका शैक्षिक कार्यक्रम, सांस्कृतिक सम्पदाको संरक्षण तथा युवा केन्द्रित विकास गतिविधिबारे नेपाली टोलीले जानकारी लिएको थियो। स्थानीय तहको विकास प्रक्रियामा शिक्षा र संस्कृतिलाई कसरी जोडिएको छ भन्ने विषयमा समेत अनुभव आदानप्रदान भएको थियो।
त्यस्तै, विपद् निवारण तथा न्यूनीकरण विभाग मा आपत्कालीन अवस्थाको पूर्वतयारी, द्रुत प्रतिक्रिया संयन्त्र, उद्धार तथा सुरक्षा व्यवस्थापनका आधुनिक अभ्यासबारे अध्ययन गरिएको थियो। विपद्को जोखिम न्यूनीकरणदेखि आपत्कालीन अवस्थामा प्रभावकारी प्रतिक्रिया दिनेसम्मका स्थानीय संयन्त्र नेपाली टोलीका लागि महत्वपूर्ण सिकाइका विषय बनेका थिए।
आकस्मिक चिकित्सा सेवा इकाई (EMS) को अवलोकनका क्रममा नागरिकलाई आपत्कालीन अवस्थामा छिटो, सहज र प्रभावकारी स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराउने प्रणालीबारे जानकारी लिइएको थियो। स्थानीय तहमा स्वास्थ्य तथा उद्धार सेवाबीचको समन्वय र आकस्मिक सेवाको व्यवस्थापनका अभ्याससमेत अध्ययन गरिएको थियो।
यसैगरी, क्लोङ साम उपजिल्ला स्वास्थ्य प्रवर्द्धन अस्पताल, मुआङ–८ को भ्रमणका क्रममा समुदायमा आधारित आधारभूत स्वास्थ्य सेवा, रोगको रोकथाम तथा नागरिकको घरदैलोमै पुगेर सेवा प्रदान गर्ने पूर्वसक्रिय स्वास्थ्य सेवा मोडलबारे जानकारी लिइएको थियो।
नेपालजस्तो विकासोन्मुख मुलुकका स्थानीय नेतृत्वले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा पुगेर अन्य मुलुकका स्थानीय सरकारका अभ्यास अध्ययन गर्नु र आफ्ना अनुभवसमेत आदानप्रदान गर्नु स्थानीय शासनको क्षमता अभिवृद्धिका दृष्टिले महत्वपूर्ण मानिएको छ। यसले स्थानीय तहबीचको अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य विस्तार गर्नुका साथै नयाँ ज्ञान, प्रविधि र व्यवस्थापकीय अभ्यासलाई स्थानीय तहमा भित्र्याउने सम्भावना बढाएको छ।
नेपाल र थाइल्यान्डका स्थानीय सरकारबीच भएको यस प्रकारको प्रत्यक्ष संवाद तथा अनुभव आदानप्रदानले आगामी दिनमा दुई देशका स्थानीय तहबीचको सम्बन्ध थप प्रगाढ बनाउने अपेक्षा गरिएको छ। साथै, अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा नेपाली स्थानीय नेतृत्वको उपस्थिति र सहभागिताले नेपालको स्थानीय शासन प्रणालीको पहिचानलाई थप फराकिलो बनाउने विश्वास गरिएको छ।
स्थानीय विकासका सफल अभ्यास सिक्दै त्यसलाई नेपाली परिवेशअनुसार कार्यान्वयन गर्न सकिएमा जनसेवा प्रवाह, विपद् व्यवस्थापन, स्वास्थ्य, शिक्षा तथा सामुदायिक विकासका क्षेत्रमा थप सुधार ल्याउन सकिने देखिन्छ। नेपालबाट भएको यो अध्ययन भ्रमण त्यस दिशामा अन्तर्राष्ट्रिय अनुभवलाई स्थानीय आवश्यकतासँग जोड्ने महत्वपूर्ण प्रयासका रूपमा लिइएको छ।
