शंखरापुर,काठमाण्डौं — ललितपुरको तलाछें टोलमा हरेक महिनाको पहिलो शनिबार आयोजना हुँदै आएको ‘सः दबू साहित्य’को सातौँ शृङ्खला विविध साहित्यिक सिर्जनाको वाचनसँगै भव्य रूपमा सम्पन्न भएको छ। कार्यक्रममा नेपालभाषाका विभिन्न विधामा सक्रिय २७ जना स्रष्टाले आफ्ना सिर्जना प्रस्तुत गरेका थिए।
वि.सं. २०८२ चैत ७ गते शनिबार एकल लघुकथा वाचनको पहिलो संस्करणबाट सुरु भएको ‘सः दबू साहित्य’ अभियान सातौँ शृङ्खलासम्म आइपुग्दा साहित्यप्रेमी तथा स्रष्टाहरूको नियमित जमघट र सिर्जना प्रस्तुत गर्ने महत्वपूर्ण मञ्चका रूपमा स्थापित हुँदै गएको छ। सुधीर ख्वबि, कवीन्द्रलाल प्रधान, समा श्री र सुरेन्द्रभक्त श्रेष्ठको सक्रिय पहलमा सुरु भएको यस अभियानले नेपालभाषा साहित्यको सिर्जना, वाचन र आपसी अन्तरक्रियालाई निरन्तरता दिँदै आएको छ।
यसपटकको शृङ्खलामा हाइकु, कविता, गजल, कथा, लघुकथा र मुक्तक गरी नेपालभाषा साहित्यका छवटै विधालाई समेटिएको थियो। विविध विधा र पुस्ताका स्रष्टाहरूको सहभागिताले कार्यक्रमलाई थप आकर्षक र जीवन्त बनाएको थियो।
विविध विधामा स्रष्टाका सिर्जना
कार्यक्रममा मुक्तकतर्फ शाक्य सुरेन, लुमन्ति चित्रकार र रमेश मानन्धरले आफ्ना मुक्तक प्रस्तुत गरेका थिए।
कथातर्फ केदार सितुले जि नं भगवान जुल, दिव्या ताम्राकारले त: पागु लँ तथा महर्जन रत्नले अन्तर्द्वन्द्व शीर्षकका कथा वाचन गरेका थिए।
त्यस्तै, हाइकुतर्फ मोक्षबहादुर अमात्य, सुरेश प्रधान, धर्मकृष्ण सिकर्मी र जयप्रकाश शाक्यले सिर्जना प्रस्तुत गरेका थिए।
लघुकथा विधामा ध्रुव मधिकर्मीले च्युता, माणिक उराय्ले आ: छु याय का:!, राजुराम मुनकर्मीले त्यासा, समान्तले सक्षम नारी तथा रासाले त्वाय शीर्षकका रचना वाचन गरेका थिए।
गजलतर्फ शैलेन्द्र श्रेष्ठ, बद्री वेदना, रामेश्वर मिश्रण श्रेष्ठ र रामेश्वर जलनले आफ्ना सिर्जना प्रस्तुत गर्दै कार्यक्रमलाई थप साहित्यिक रंग दिएका थिए।
कविता विधामा मङ्गल नारायण जोशीले स: छग गँ या, प्रदीप रत्न शाक्यले व्याँञ्चुली, महेशमान डंगोलले स्वापु, वसन्त नकर्मीले छ सु ? जिपिं सु ?, राज अक्षोभ्यले नुग: तंगु स:, सुषमा चित्रकारले न्हयस, मिमला शर्माले प्रलयया छुमा तथा **अमृतमान ज:**ले आकाश छ कुतुं वये मते न्हा शीर्षकका कविता प्रस्तुत गरेका थिए।
आयोजकका तर्फबाट समा श्रीले अष्टमान शीर्षकको कविता वाचन गरेकी थिइन्।
सिर्जनामा प्रेमदेखि सामाजिक विकृतिसम्म
कार्यक्रममा प्रस्तुत अधिकांश सिर्जनामा प्रेम, माया, सद्भाव, मानवीय संवेदना र सामाजिक एकताका भाव अभिव्यक्त भएका थिए। कतिपय रचनाले समाजमा विद्यमान विकृति, विसङ्गति र असमानतामाथि व्यङ्ग्यात्मक तथा आलोचनात्मक प्रहार गरेका थिए।
त्यस्तै, केही सिर्जनामा हालै रसुवामा गएको बाढीपहिरोबाट सिर्जित मानवीय पीडा, प्राकृतिक विपत्तिको भयावहता र प्रभावित परिवारको वेदनालाई समेत मार्मिक रूपमा प्रस्तुत गरिएको थियो। यसले कार्यक्रमलाई मनोरञ्जनात्मक साहित्यिक वाचनमा मात्र सीमित नराखी समसामयिक सामाजिक विषयसँग जोडेको थियो।
वरिष्ठदेखि नयाँ पुस्तासम्मका स्रष्टाहरूको उत्साहजनक सहभागिता रहेको कार्यक्रमले स्रष्टाबीच परिचय, विचार आदानप्रदान र सिर्जनात्मक सम्बन्ध विस्तार गर्ने अवसरसमेत प्रदान गरेको सहभागीहरूले बताएका छन्।
अग्रज स्रष्टाको सम्मान, सहभागीलाई मायाको चिनो
कार्यक्रममा संस्थाका शुभेच्छुक तथा अग्रज साहित्यकारद्वय मोक्षबहादुर अमात्य र मङ्गल नारायण जोशीलाई विशेष पाहुनाका रूपमा सम्मानपूर्वक आसनग्रहण गराइएको थियो।
कार्यक्रममा रचना वाचन गर्ने २७ जना स्रष्टालाई संस्थाका तर्फबाट मायाको चिनो प्रदान गरिएको थियो। साथै, साहित्यकार मोक्षबहादुर अमात्यले व्यक्तिगत तर्फबाट सहभागी सबै स्रष्टालाई नगद उपहारसमेत प्रदान गरेका थिए।
संस्थाको इतिहासदेखि आगामी यात्रासम्म
कार्यक्रमको औपचारिक सत्रमा संस्थाका सदस्य सुरेन्द्रभक्त श्रेष्ठले ‘सः दबू साहित्य’को ऐतिहासिक पृष्ठभूमि र अभियानको उद्देश्यबारे प्रकाश पार्दै स्वागत मन्तव्य व्यक्त गरेका थिए। अर्का सदस्य कवीन्द्रलाल प्रधानले कार्यक्रम सफल बनाउन सहयोग गर्ने स्रष्टा, साहित्यप्रेमी तथा शुभेच्छुकप्रति धन्यवाद ज्ञापन गरेका थिए।
सातौँ शृङ्खलाका संयोजक सुधीर ख्वबिका अनुसार, यस संस्करणका लागि अघिल्ला शृङ्खलामा सहभागी भइसकेका स्रष्टाहरूलाई उनीहरूको लेखन विधाका आधारमा छनोट गरी सिर्जना वाचनको अवसर प्रदान गरिएको थियो।
कार्यक्रमको सञ्चालन समा श्रीले सहज र प्रभावकारी ढङ्गले गरेकी थिइन्। साहित्यिक सिर्जना, वाचन, सम्मान र आत्मीय भेटघाटको समिश्रण बनेको सातौँ शृङ्खलाले ‘सः दबू साहित्य’लाई नेपालभाषा साहित्यका स्रष्टा र पाठकबीचको निरन्तर संवादको महत्वपूर्ण थलोका रूपमा अघि बढाउने विश्वास आयोजकहरूले व्यक्त गरेका छन्।