साँखु,काठमाण्डौं।मध्यपूर्वमा जारी इरान–इजरायल द्वन्द्व झन् तीव्र बन्दै गएको छ। इजरायलले दुई वरिष्ठ इरानी सुरक्षा अधिकारीको हत्या गरेपछि इरानले जवाफस्वरूप मिसाइल तथा ड्रोनमार्फत व्यापक आक्रमण सुरु गरेको हो।
इरानका प्रभावशाली अधिकारी अली लारीजानी र जनरल गोलाम रेजा सोलिमानीको मृत्यु भएपछि इरानले इजरायलको केन्द्रीय क्षेत्रमा बहु–वारहेड मिसाइल प्रहार गरेको पुष्टि गरेको छ। आक्रमणबाट रामत गानमा कम्तीमा दुई जनाको मृत्यु भएको छ भने अन्य क्षेत्रमा क्षति पुगेको छ।
यसैबीच, साउदी अरेबिया, कुवेत लगायत खाडी मुलुकहरूमा पनि इरानी मिसाइल र ड्रोन आक्रमण प्रयास भएको जनाइएको छ, जसलाई ती देशहरूको हवाई सुरक्षा प्रणालीले अधिकांश रूपमा निष्क्रिय पारेका छन्।
इरानी आक्रमणपछि इजरायलले तेहरान आसपासका बसिज (Basij) पोस्टहरूलाई लक्षित गर्दै हवाई आक्रमण तीव्र पारेको छ। इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुले यस कारबाहीलाई “इरानी शासन कमजोर पार्ने प्रयास” का रूपमा व्याख्या गरेका छन्।
रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण होर्मुज जलडमरु क्षेत्रमा इरानले आफ्नो नियन्त्रण कायम राखेको छ, जहाँबाट विश्वको करिब पाँचौँ हिस्सा तेल ढुवानी हुने गर्छ। यसले विश्व अर्थतन्त्रमा समेत प्रभाव पार्ने संकेत देखिएको छ।
यता लेबनानमा इजरायलले इरान समर्थित हिजबोल्लाहमाथि हवाई आक्रमण जारी राखेको छ। बियरुतको मध्य क्षेत्रमा भएको आक्रमणमा कम्तीमा ६ जनाको मृत्यु भएको र २४ जना घाइते भएको जनाइएको छ।
द्वन्द्व क्षेत्रीय सीमाभन्दा बाहिर फैलिने संकेत देखिँदै गर्दा अमेरिकाले पनि प्रत्यक्ष र अप्रत्यक्ष रूपमा सक्रियता बढाएको छ। इरानी ड्रोन आक्रमणलाई रोक्न महँगो ‘इन्टरसेप्टर’ मिसाइल प्रयोग गर्नुपर्दा लागत बढेको छ, जबकि इरानले प्रयोग गरिरहेका ‘शाहिद’ ड्रोन तुलनात्मक रूपमा निकै सस्ता छन्।
यसै सन्दर्भमा युक्रेनले पनि अमेरिकी तथा खाडी राष्ट्रहरूलाई सहयोग गर्न आफ्ना २०० भन्दा बढी सैन्य विज्ञ खटाएको जनाएको छ। युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीका अनुसार ड्रोन अवरोध (interceptor) प्रविधि प्रयोग गरी इरानी आक्रमण रोक्न सहयोग गरिएको हो।
विश्लेषकहरूका अनुसार, अमेरिका–इजरायलको संयुक्त आक्रमणपछि सुरु भएको यो प्रतिशोधात्मक श्रृंखला अब बहुपक्षीय युद्धको दिशातर्फ उन्मुख हुँदै गएको छ। यसले मध्यपूर्वमा मानवीय, आर्थिक तथा सुरक्षा संकटलाई अझ गहिरो बनाउने स्पष्ट संकेत दिएको छ।
