शंखरापुर,काठमाण्डौं।स्पेनले फिफा विश्वकप–२०२६ को उपाधि जित्दै १६ वर्षपछि पुनः विश्व फुटबलको सर्वोच्च सिंहासनमा आफूलाई स्थापित गरेको छ। अमेरिकाको न्युजर्सीस्थित मेटलाइफ स्टेडियममा सम्पन्न रोमाञ्चक फाइनलमा साविक विजेता अर्जेन्टिनालाई अतिरिक्त समयमा १–० गोलले पराजित गर्दै स्पेनले सन् २०१० पछि दोस्रो पटक विश्वकपको ट्रफी उचाल्यो। यससँगै स्पेन पुरुष तथा महिला दुवै विश्वकप उपाधि एकै चक्रमा जित्ने पहिलो राष्ट्रसमेत बनेको छ।
निर्धारित ९० मिनेट गोलरहित बराबरीमा सकिएपछि खेल अतिरिक्त समयमा पुगेको थियो। अतिरिक्त समयको दोस्रो हाफ सुरु भएको ३७ सेकेन्डमै वैकल्पिक खेलाडी फेरान टोरेसले अर्जेन्टिनी गोलरक्षक एमिलियानो मार्टिनेजलाई छक्याउँदै १०६औँ मिनेटमा गरेको उत्कृष्ट गोल नै स्पेनको ऐतिहासिक जितको आधार बन्यो।
खेलभर स्पेनले अर्जेन्टिनामाथि पूर्ण प्रभुत्व जमाएको थियो। स्पेनले २० प्रहार गर्दा ११ वटा टार्गेटमा राख्यो भने अर्जेन्टिनाले केवल तीन प्रहार गर्न सक्यो र एउटै पनि प्रहार लक्ष्यमा पुर्याउन सकेन। बल नियन्त्रणमा स्पेन ६८ प्रतिशत अगाडि रह्यो भने अर्जेन्टिना ३२ प्रतिशतमा सीमित बन्यो। स्पेनले ८०३ सफल पास पूरा गर्दै ९० प्रतिशत पास सफलताको दर कायम गर्दा अर्जेन्टिनाले ४४५ सफल पाससहित ७८ प्रतिशत पास सफलता हासिल गर्यो। स्पेनले नौ कर्नर अवसर सिर्जना गर्दा अर्जेन्टिनाले चार कर्नर पाएको थियो। फाउलतर्फ स्पेनले २१ तथा अर्जेन्टिनाले २४ फाउल गरेको थियो। अतिरिक्त समयमा मिडफिल्डर एन्जो फर्नान्डेज रातो कार्ड पाएपछि अर्जेन्टिना १० खेलाडीमा सीमित भएको थियो।
स्पेनको सुदृढ रक्षापंक्ति र अनुशासित खेलशैलीका कारण अर्जेन्टिनाले पूरा खेलमा एउटै पनि प्रभावकारी प्रहार गर्न सकेन। प्रतियोगिताभर स्पेनले केवल एक गोल मात्र बेहोर्दै विश्व फुटबलमा उत्कृष्ट रक्षात्मक प्रदर्शनको उदाहरण प्रस्तुत गर्यो।
३९ वर्षीय कप्तान लिओनल मेसीका लागि सम्भावित अन्तिम विश्वकपको अन्त्य भने सुखद बन्न सकेन। लगातार दोस्रो विश्वकप जित्ने अर्जेन्टिनाको सपना स्पेनले तोडिदियो। खेलको सुरुआती १५ मिनेटमा मेसीले केवल 'किक–अफ' का क्रममा मात्र बल छोएका थिए। स्पेनका प्रशिक्षक लुइस दे ला फुएन्तेले खेलअघि नै मेसीलाई नियन्त्रणमा राख्ने रणनीति अपनाइएको बताएका थिए, जुन पूर्ण रूपमा सफल देखियो।
मेसीले प्रतियोगिताभर आठ गोल र चार असिस्ट गर्दै उत्कृष्ट प्रदर्शन गरे पनि फाइनलमा प्रभाव जमाउन सकेनन्। विश्वकप इतिहासमा तीन फाइनल खेल्ने पहिलो खेलाडी बनेका उनले अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलमा आफ्नो असाधारण योगदानलाई भने अझ उचाइमा पुर्याएका छन्। खेलपछि भावुक देखिएका मेसीलाई स्पेनका खेलाडीहरूले अँगालेर सम्मान व्यक्त गरेका थिए भने अर्जेन्टिनाका प्रशिक्षक लियोनेल स्कालोनीले उनलाई "मैदानमा पाइला टेक्ने महानतम् फुटबलर" को संज्ञा दिए।
स्पेनका कप्तान रोड्री प्रतियोगिताको सर्वोत्कृष्ट खेलाडी घोषित हुँदै 'गोल्डेन बल' जित्न सफल भए। म्यानचेस्टर सिटीका अनुभवी मिडफिल्डर रोड्रीले प्रतियोगिताभर टोलीको खेल नियन्त्रण, नेतृत्व र निरन्तरताका आधारमा यो सम्मान प्राप्त गरेका हुन्। अर्जेन्टिनाका लिओनल मेसीले 'सिल्भर बल' तथा फ्रान्सका किलियन एम्बाप्पेले 'ब्रन्ज बल' प्राप्त गरे।
यद्यपि फ्रान्स तेस्रो स्थानमा सीमित भयो, तर स्टार स्ट्राइकर किलियन एम्बाप्पेले आठ खेलमा १० गोल गर्दै लगातार दोस्रो पटक 'गोल्डेन बुट' जिते। उनी विश्वकप इतिहासमा लगातार दुई संस्करणमा गोल्डेन बुट जित्ने पहिलो खेलाडी बनेका छन्। तेस्रो स्थानको खेलमा इंग्ल्यान्डविरुद्ध दुई गोल गरेसँगै उनको विश्वकप गोल संख्या २२ पुगेको छ, जसले उनलाई पुरुष विश्वकप इतिहासकै सर्वाधिक गोलकर्ता बनाएको छ। साथै, सन् १९७० पछि एउटै संस्करणमा १० गोल गर्ने पहिलो खेलाडीको कीर्तिमान पनि उनले आफ्नो नाममा लेखाएका छन्।
स्पेनका गोलरक्षक उनाई सिमोनले आठ खेलमा केवल एक गोल मात्र बेहोर्दै 'गोल्डेन ग्लोभ्स' जिते। उनले सात खेलमा 'क्लिन सिट' राख्दै टोलीको सफलतामा महत्वपूर्ण योगदान दिए। बार्सिलोनाका १९ वर्षीय सेन्टर–ब्याक पाउ कुबार्सी 'सर्वोत्कृष्ट युवा खेलाडी' घोषित भए। प्रतियोगिताभर हरेक मिनेट मैदानमा रहेका उनले स्पेनको रक्षापंक्तिलाई अभेद्य बनाएका थिए।
विश्वकप जितेपछि स्पेनका मुख्य प्रशिक्षक लुइस दे ला फुएन्तेले यो सफलता सामूहिक भावना, अनुशासन र अथक परिश्रमको प्रतिफल भएको बताए। उनले आफ्नो टोलीलाई "एउटा परिवार" को संज्ञा दिँदै खेलाडीहरूको समर्पणले इतिहास रचेको उल्लेख गरे।
फाइनलपछि अर्जेन्टिनी खेलाडीहरूको केही असंयमित व्यवहारले पनि चर्चा पायो। अतिरिक्त समयमा एन्जो फर्नान्डेजको रातो कार्ड तथा खेलपछिका केही घटनाप्रति इंग्ल्यान्डका पूर्वकप्तान ग्यारी नेभिल र पूर्वस्ट्राइकर एलन सियररले सार्वजनिक रूपमा आलोचना गरेका थिए।
विश्वकप–२०२६ का प्रमुख व्यक्तिगत पुरस्कार
गोल्डेन बल (सर्वोत्कृष्ट खेलाडी): रोड्री (स्पेन)
सिल्भर बल: लिओनल मेसी (अर्जेन्टिना)
ब्रन्ज बल: किलियन एम्बाप्पे (फ्रान्स)
गोल्डेन बुट (१० गोल): किलियन एम्बाप्पे (फ्रान्स)
गोल्डेन ग्लोभ्स: उनाई सिमोन (स्पेन)
सर्वोत्कृष्ट युवा खेलाडी: पाउ कुबार्सी (स्पेन)
उपाधि, उत्कृष्ट टोलीगत प्रदर्शन, मजबुत रक्षापंक्ति तथा अधिकांश व्यक्तिगत पुरस्कार आफ्नो पक्षमा पार्दै स्पेनले फिफा विश्वकप–२०२६ लाई आफ्नो नाममा लेखाएको छ। उता, उपाधिबाट वञ्चित भए पनि मेसी र एम्बाप्पेले व्यक्तिगत उपलब्धिमार्फत विश्व फुटबलको इतिहासमा अर्को अविस्मरणीय अध्याय थपेका छन्।
