साँखु, काठमाण्डौं।
भारतको राजधानी नयाँ दिल्लीस्थित मालवीय नगर क्षेत्रमा बुधबार बिहान भएको भीषण आगलागीमा मृत्यु हुनेको संख्या २१ पुगेको छ। स्थानीय प्रशासन, दमकल विभाग तथा भारतीय सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार भुइँतल्लामा रहेको ‘लेमन ग्रीन रेष्टुरेन्ट’बाट सुरु भएको आगो माथिल्ला तल्लामा सञ्चालित ‘फ्लोरिश स्टे होटल’सम्म फैलिँदा ठूलो मानवीय क्षति भएको हो।
घटनामा मध्य एसिया तुर्क्मेनिस्थानका २ जना तथा ९ जना अफ्रिकी मुलुकका विदेशी नागरिकसमेत मारिएको प्रारम्भिक जानकारी प्राप्त भएको छ। यद्यपि मृतकहरूको पहिचान प्रक्रिया जारी रहेकाले विदेशी नागरिकको संख्या हाललाई ११ यकिन गरेर सार्वजनिक गरिएको छ। घटनामा दर्जनौँ व्यक्ति घाइते भएका छन् भने केहीको अवस्था गम्भीर रहेकाले मृतक संख्या अझै बढ्न सक्ने आशंका गरिएको छ।
दिल्ली फायर सर्भिस (DFS) का अनुसार आगलागी बुधबार बिहान करिब ८:५० बजे सुरु भएको थियो। आगो लागेको जानकारी प्राप्त हुनासाथ दमकलका धेरै गाडी, उद्धार टोली र प्रहरी परिचालन गरिएको थियो। उद्धारकर्ताहरूले हालसम्म ३७ जनालाई सुरक्षित रूपमा बाहिर निकालेका छन्। भवनको बेसमेन्ट (भूमिगत तल्ला) मा फसेका ६ जनाभन्दा बढी व्यक्तिलाई विशेष उद्धार अभियानमार्फत जीवितै निकालिएको बताइएको छ।
ज्यान बचाउन माथिल्लो तल्लाबाट हामफाले
आगो तीव्र रूपमा फैलिँदै जाँदा होटलका कोठाहरू धुवाँले भरिएका थिए। प्रत्यक्षदर्शीहरूका अनुसार केही व्यक्तिहरूले ज्यान जोगाउन बलिरहेको भवनका झ्याल र बार्दलीबाट बाहिर हामफालेका थिए। घटनास्थलमा भागदौड, चिच्याहट र त्रासपूर्ण अवस्था सिर्जना भएको थियो।
स्थानीय बासिन्दा र सुरक्षाकर्मीहरूले संयुक्त रूपमा उद्धार कार्यमा सहयोग गरेका थिए। कतिपय व्यक्तिहरूलाई झ्याल फोडेर बाहिर निकालिएको थियो भने केहीलाई सिँढीमार्फत सुरक्षित स्थानमा लगिएको थियो।
रेष्टुरेन्टबाट सुरु भएको आगो होटलसम्म फैलियो
प्रारम्भिक अनुसन्धानअनुसार ६ तले भवनको भुइँतल्लामा सञ्चालन भइरहेको ‘लेमन ग्रीन रेष्टुरेन्ट’बाट आगो सुरु भएको थियो। केही मिनेटमै आगोले माथिल्ला तल्लाहरू समेट्दै ‘फ्लोरिश स्टे होटल’लाई समेत आफ्नो चपेटामा लिएको थियो। भवनका कम्तीमा तीन तल्लामा आगोको ठूलो प्रभाव परेको बताइएको छ भने धुवाँ सम्पूर्ण संरचनाभर फैलिएको थियो।
आगो नियन्त्रणमा ल्याउन दमकलकर्मीहरूले घण्टौँ संघर्ष गर्नुपरेको थियो। घटनापछि भवनमा ठूलो भौतिक क्षति पुगेको छ।
अस्पताल नजिकको होटल भएकाले धेरै बाहिरी पाहुना प्रभावित
आगलागी भएको भवन दक्षिण दिल्लीको प्रेस इन्क्लेभ रोड क्षेत्रमा अवस्थित छ। सो क्षेत्र नजिकै प्रसिद्ध स्वास्थ्य संस्थानहरू म्याक्स अस्पताल र All India Institute of Medical Sciences (AIIMS) रहेका छन्।
यी अस्पतालहरूमा उपचारका लागि भारतका विभिन्न राज्य तथा विदेशी मुलुकबाट आउने बिरामी र उनीहरूका आफन्तहरू प्रायः आसपासका होटलहरूमा बस्ने गर्छन्। त्यसैले घटनामा विदेशी नागरिक तथा बाहिरी राज्यका पाहुनाहरू समेत प्रभावित भएको अनुमान गरिएको छ।
आगलागीको कारण अझै रहस्यमै
आगलागीको वास्तविक कारण अझै खुलेको छैन। विद्युत् सर्टसर्किट, ग्यास चुहावट वा सुरक्षा मापदण्डको कमजोरीमध्ये कुनै कारण हुन सक्ने अनुमान गरिए पनि अधिकारीहरूले औपचारिक रूपमा केही बताएका छैनन्। दिल्ली प्रहरीले दमकल विभागसँग समन्वय गरेर विस्तृत अनुसन्धान सुरु गरेको जनाएको छ।
दिल्लीमा आगलागीका घटना बढ्दो चिन्ताको विषय
दिल्लीमा पछिल्ला महिनाहरूमा आगलागीका घटनाहरू निरन्तर बढिरहेका छन्। सरकारी तथ्याङ्कअनुसार पछिल्लो ६ महिनामा मात्रै राजधानीका विभिन्न स्थानमा भएका छुट्टाछुट्टै आगलागी घटनामा कम्तीमा ६६ जनाले ज्यान गुमाइसकेका छन्।
मालवीय नगरको यो दुर्घटनाले व्यावसायिक भवन, होटल तथा रेष्टुरेन्टहरूमा अग्नि सुरक्षा मापदण्डको कार्यान्वयन, आपतकालीन निकास व्यवस्था र नियमित सुरक्षा अनुगमनको अवस्थामाथि पुनः गम्भीर प्रश्न खडा गरेको छ। स्थानीय प्रशासनले घटनाको विस्तृत छानबिन गरी दोषी भेटिए कानुनी कारबाही गरिने जनाएको छ।
