साँखु, काठमाण्डौं। मध्यपूर्वमा युद्धविराम कायम राख्ने प्रयासहरू भइरहेका बेला लेबनानमा इजरायलले गरेको सैन्य कारबाहीका कारण अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहुबीचको सम्बन्धमा चिसोपन बढ्न थालेको संकेत देखिएको छ। अमेरिकी सञ्चारमाध्यमहरूले सार्वजनिक गरेका विवरणअनुसार ट्रम्पले सोमबार नेतन्याहुसँग टेलिफोन संवाद गर्दै लेबनानमा भइरहेको सैन्य अभियानप्रति कडा असन्तुष्टि व्यक्त गरेका छन्।
रिपोर्टहरूका अनुसार ट्रम्पले नेतन्याहुको पछिल्लो सैन्य रणनीतिलाई गैरजिम्मेवारपूर्ण भन्दै आक्रोश व्यक्त गरेका थिए। उनले लेबनानमा भइरहेका आक्रमणले मध्यपूर्वमा फेरि ठूलो युद्धको जोखिम बढाउने र अमेरिकाले अघि बढाइरहेको कूटनीतिक पहल कमजोर पार्ने चिन्ता व्यक्त गरेको बताइएको छ।
स्रोतहरूका अनुसार ट्रम्पले फोन संवादका क्रममा नेतन्याहुलाई कडा शब्दमा चेतावनी दिँदै उनको कदमप्रति असन्तोष जनाएका थिए। उक्त संवाद सार्वजनिक भएपछि दुई नेताबीच पछिल्ला महिनाहरूमा बढ्दै गएको मतभेद थप उजागर भएको विश्लेषण गरिएको छ।
नागरिक हताहतीप्रति अमेरिकाको चिन्ता
अमेरिकी अधिकारीहरूका अनुसार ट्रम्प विशेषगरी लेबनानमा भएका हवाई आक्रमणका क्रममा ठूलो संख्यामा सर्वसाधारण नागरिक प्रभावित भएको विषयलाई लिएर चिन्तित छन्। एक जना हिजबुल्लाह कमाण्डरलाई निशाना बनाउने क्रममा आवासीय भवनहरू ध्वस्त पारिएको र त्यसबाट नागरिक क्षति बढेको विषयले अमेरिकी प्रशासनलाई असहज बनाएको बताइएको छ।
मानवअधिकारवादी संस्थाहरूले पनि पछिल्ला दिनहरूमा लेबनानमा भएका आक्रमणबाट नागरिक पूर्वाधार, आवास तथा सार्वजनिक सेवामा गम्भीर असर परेको भन्दै अन्तर्राष्ट्रिय अनुसन्धानको माग गरिरहेका छन्।
इरानको चेतावनीले बढायो तनाव
घटनाक्रमलाई थप जटिल बनाउने क्रममा इरानले पनि चेतावनी दिएको छ। लेबनानमाथिको इजरायली आक्रमण जारी रहे अमेरिकासँग चलिरहेको वार्ता प्रक्रियाबाट बाहिरिन सक्ने संकेत इरानले दिएको बताइएको छ।
अमेरिका हाल इरानसँग क्षेत्रीय सुरक्षा र परमाणु कार्यक्रमसम्बन्धी विषयमा संवाद अघि बढाउने प्रयासमा रहेको अवस्थामा इजरायलको सैन्य अभियानले ती प्रयासहरू प्रभावित हुन सक्ने आकलन गरिएको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय दबाबमा इजरायल
गाजा र लेबनान दुवै मोर्चामा जारी सैन्य गतिविधिका कारण इजरायलमाथि अन्तर्राष्ट्रिय दबाब बढिरहेको छ। संयुक्त राष्ट्रसंघ, युरोपेली मुलुकहरू तथा विभिन्न मानवअधिकार संगठनहरूले नागरिक सुरक्षालाई प्राथमिकता दिन र युद्धविरामको सम्मान गर्न आग्रह गरिरहेका छन्।
यद्यपि इजरायलले भने आफ्नो राष्ट्रिय सुरक्षामाथि खतरा कायम रहेको दाबी गर्दै हिजबुल्लाह तथा अन्य सशस्त्र समूहविरुद्धको कारबाहीलाई आवश्यक सुरक्षा कदमका रूपमा व्याख्या गर्दै आएको छ।
अमेरिका–इजरायल सम्बन्धमा नयाँ बहस
विश्लेषकहरूका अनुसार अमेरिका र इजरायलबीचको रणनीतिक साझेदारी बलियो रहे पनि पछिल्ला घटनाक्रमले दुई देशका नेतृत्वबीच नीति तथा प्राथमिकतामा मतभेद बढ्दै गएको संकेत दिएको छ। विशेषगरी ट्रम्प स्वयंले नेतन्याहुको कदमप्रति असन्तुष्टि व्यक्त गरेको समाचार सार्वजनिक हुनुले मध्यपूर्व नीतिमा नयाँ बहस सुरु भएको छ।
क्षेत्रीय सुरक्षा विज्ञहरूका अनुसार वर्तमान तनाव तत्काल नियन्त्रणमा नआए लेबनान, गाजा, इरान र इजरायलबीचको द्वन्द्व अझ व्यापक बन्न सक्ने जोखिम कायमै रहेको छ।
