शंखरापुर काठमाण्डौं। कैलालीको गोदावरी नगरपालिका–४ गाईबाँधेमा वन अतिक्रमण हटाउने क्रममा एक महिलाले खुद्रा व्यापारका लागि प्रयोग गर्दै आएको टेम्पो भिरबाट खसालिएको घटनाले देशव्यापी चर्चा पाएको छ। सामाजिक सञ्जालमा भिडियो भाइरल भएपछि घटनाको निष्पक्ष छानबिनको माग बढ्दै गएको छ भने प्रहरीले सोधपुछका लागि १० जना वन कर्मचारीलाई नियन्त्रणमा लिएर अनुसन्धान अघि बढाएको छ।
जिल्ला प्रहरी कार्यालय कैलाली र इलाका प्रहरी कार्यालय मालाखेतीको संयुक्त टोलीले घटनामा संलग्न भएको आशंकामा १० जना वन कर्मचारीलाई नियन्त्रणमा लिएको हो। प्रहरीका अनुसार भिडियोमा देखिएका व्यक्तिहरूको पहिचान, घटनाको वास्तविक अवस्था र जिम्मेवारी निर्धारणका लागि अनुसन्धान जारी छ।
घटनापछि आइतबार बिहान डिभिजन वन कार्यालय धनगढीले पत्रकार सम्मेलन आयोजना गर्दै आफ्नो आधिकारिक धारणा सार्वजनिक गरेको थियो। कार्यालयले भिरबाट खसेको टेम्पो सञ्चालनयोग्य सवारीसाधन नभई कवाड भइसकेको संरचना रहेको दाबी गरेको छ। वन कार्यालयका अनुसार उक्त टेम्पोलाई छाप्रोका रूपमा प्रयोग गरी वन क्षेत्र अतिक्रमण गरेर सडक छेउमा राखिएको थियो।
कार्यालयले लामो समयदेखि सम्बन्धित व्यक्तिलाई उक्त संरचना हटाउन आग्रह तथा निर्देशन दिँदै आएको जनाएको छ। पटक–पटक सूचना र अनुरोध गर्दा पनि अटेर गरिएपछि वन अतिक्रमण हटाउने अभियानअन्तर्गत शुक्रबार बल प्रयोग गरेर हटाउने प्रयास गरिएको बताइएको छ।
वन कार्यालयको दाबीअनुसार टेम्पोलाई हटाउने क्रममा भौगोलिक अवस्था अत्यन्त भिरालो रहेको र सन्तुलन नमिल्दा दुर्घटनावश भिरबाट खस्न पुगेको हो। कर्मचारीहरूले नियतवश वा क्षति पुर्याउने उद्देश्यले टेम्पो भिरबाट खसालेको नभई हटाउने कार्यकै क्रममा अप्रत्याशित घटना भएको कार्यालयले स्पष्ट पारेको छ।
तर घटनाको भिडियो सार्वजनिक भएपछि वन कार्यालयको दाबीमाथि प्रश्न उठिरहेका छन्। भिडियोमा केही व्यक्तिहरूले टेम्पोलाई धकेलिरहेको देखिएको भन्दै स्थानीयवासी तथा सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ताले घटनालाई सामान्य दुर्घटना मात्र मान्न नसकिने तर्क गरेका छन्। पीडित धनादेवी धामीले समेत आफूले हारगुहार गर्दा पनि बेवास्ता गरिएको आरोप लगाउँदै आफ्नो जीविकोपार्जनको साधन नष्ट गरिएको गुनासो गर्नुभएको छ।
धनादेवी धामीले सडक छेउमा टेम्पो राखेर सानो खुद्रा व्यापार गर्दै परिवार चलाउँदै आएको बताउँदै आउनुभएको छ। उहाँका अनुसार टेम्पो केवल सवारीसाधन मात्र नभई परिवारको आयआर्जनको प्रमुख आधार थियो।
घटनाले वन संरक्षण र अतिक्रमण नियन्त्रण अभियान सञ्चालन गर्दा अपनाइने कार्यशैली, कानुनी प्रक्रिया तथा मानवीय संवेदनशीलतामाथि गम्भीर प्रश्न उठाएको छ। वन क्षेत्र संरक्षण राज्यको दायित्व भए पनि कारबाहीका क्रममा नागरिकको सम्पत्ति तथा जीविकोपार्जनसँग जोडिएका विषयलाई कसरी व्यवस्थापन गर्ने भन्ने बहससमेत चर्किएको छ।
प्रहरीले घटनाको सम्पूर्ण पक्षको अध्ययन गरिरहेको जनाएको छ। भिडियो, प्रत्यक्षदर्शीको बयान, वन कार्यालयको अभिलेख तथा सम्बन्धित कर्मचारीहरूको बयानका आधारमा अनुसन्धान अघि बढाइएको छ। अनुसन्धानबाट प्राप्त निष्कर्षले घटनाको वास्तविकता र जिम्मेवार पक्षको पहिचान गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। अहिले सर्वसाधारण, नागरिक समाज र स्थानीय बासिन्दाको ध्यान प्रहरी अनुसन्धानको अन्तिम प्रतिवेदनतर्फ केन्द्रित रहेको छ।
