शंखरापुर,काठमाण्डौं।
गौतम बुद्धको जन्मस्थल लुम्बिनीमा विश्वव्यापी रूपमा चर्चित “शान्तिका लागि पदयात्रा” (Walk for Peace) अभियानसँग आबद्ध बौद्ध भिक्षुहरूको एक टोली आइपुगेको छ। विश्व शान्ति, करुणा, सहअस्तित्व र अहिंसाको सन्देश बोकेको यो प्रतिनिधिमण्डलसँगै रहेको एउटा भारतीय उद्धार गरिएको (Rescue) कुकुर ‘अलोका’ अहिले नेपालमा समेत आकर्षणको केन्द्र बनेको छ।
भारतका सडकमा बेवारिसे जीवन बिताएको साधारण क्रस जातको कुकुर अलोका आज विश्वभर शान्तिको प्रतीकका रूपमा परिचित छ। बौद्ध भिक्षुहरूसँगको यात्राले उसलाई केवल एक जनावरको सीमाभन्दा माथि उठाएर करुणा, धैर्य र मानवताको जीवित उदाहरणका रूपमा स्थापित गरेको छ।
टेक्सासदेखि वासिङ्टन हुँदै बुद्धभूमिसम्म
यो विश्वव्यापी शान्ति अभियान सन् २०२५ अक्टोबर २६ मा अमेरिकाको टेक्सास राज्यस्थित फोर्ट वर्थमा रहेको हुओङ दाओ विपश्यना भावना केन्द्र (हुओङ दाओ मन्दिर) बाट सुरु भएको थियो। अभियानको मुख्य उद्देश्य विश्वभर शान्ति, दया, सहिष्णुता र पारस्परिक सम्मानको सन्देश फैलाउनु रहेको थियो।
भियतनामी-अमेरिकी बौद्ध भिक्षु पन्नाकरको नेतृत्वमा सञ्चालन गरिएको उक्त पदयात्राले १०८ दिनमा करिब ३,७०० किलोमिटर (झण्डै २,३०० माइल) दूरी पार गरेको थियो। यात्रा अमेरिकाको राजधानी वासिङ्टन डीसीमा पुगेर सन् २०२६ फेब्रुअरी १० मा सम्पन्न भएको थियो।
यात्राको क्रममा सहभागीहरूले शान्ति कुनै गन्तव्य नभई दैनिक जीवनमा अभ्यास गरिने व्यवहार भएको सन्देश दिएका थिए। उनीहरूका अनुसार करुणा, दया र मैत्रीभाव मानव समाजलाई जोड्ने सबैभन्दा बलियो आधार हुन्।
अलोका: करोडौंको मन जित्ने शान्ति दूत
अभियानसँगै विश्वभर चर्चित बनेको अलोका भारतमा उद्धार गरिएको एक साधारण कुकुर हो। भिक्षुहरूसँगको यात्रामा उसले प्रत्येक माइल साथ दिएको थियो। कठिन मौसम, लामो दूरी र शारीरिक चुनौतीहरूका बीच पनि उसले टोलीलाई कहिल्यै छोडेन।
लामो यात्राका क्रममा उसको खुट्टामा चोट लागेर शल्यक्रिया गर्नुपर्ने अवस्था आएको थियो। तर उपचारपछि पुनः यात्रामा फर्किएर अभियानलाई निरन्तरता दिएको घटनाले विश्वभरका मानिसहरूलाई भावुक बनाएको थियो।
अलोकाका भिडियो र तस्बिरहरू सामाजिक सञ्जालमा व्यापक रूपमा भाइरल भएका छन्। विश्वभर लाखौं मानिसहरूले उसको यात्रा पछ्याएका छन् भने विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले समेत उसको कथा प्रमुख समाचारका रूपमा प्रकाशित गरेका छन्। आज अलोका केवल एक कुकुर नभई शान्ति, निष्ठा र सहयात्रिताको विश्वव्यापी प्रतीक बनेको छ।
बुद्धभूमि लुम्बिनीमा विशेष शान्ति पदयात्रा
अमेरिकामा सम्पन्न ऐतिहासिक पदयात्रापछि टोलीले बुद्धका उपदेशहरूको उद्गमस्थलप्रति सम्मान व्यक्त गर्न दक्षिण एसियाली यात्राको कार्यक्रम बनाएको थियो। सोही क्रममा भारतमा करिब एक साताको बसाइपछि टोली सुनौली नाका हुँदै नेपाल प्रवेश गरेको हो।
आइतबार साँझ लुम्बिनी आइपुगेको प्रतिनिधिमण्डलमा चार भिक्षु र १४ गृहस्थ अनुयायी गरी १८ जना सदस्य सहभागी थिए। यात्राका क्रममा सहभागीहरूको संख्या समय–समयमा परिवर्तन हुँदै उच्चतम अवस्थामा १९ जनासम्म पुगेको जनाइएको छ।
लुम्बिनी पुगेपछि टोलीले अखण्ड शान्ति दीप क्षेत्रबाट मायादेवी मन्दिरसम्म विशेष शान्ति पदयात्रा गरेको थियो। त्यसपछि मायादेवी मन्दिर परिसरमा विश्व शान्तिका लागि सामूहिक प्रार्थना गरिएको थियो।
लुम्बिनीमा भव्य स्वागत
लुम्बिनी विकास कोष तथा स्थानीय अधिकारीहरूको उपस्थितिमा आयोजित विशेष कार्यक्रममा टोलीलाई औपचारिक स्वागत गरिएको थियो।
कार्यक्रममा बोल्दै भिक्खु पन्नाकरले विश्वमा सद्भाव र शान्तिको सन्देश फैलाउन पदयात्रा प्रभावकारी माध्यम बनेको बताए।
उनले भने,
"हाम्रो उद्देश्य सरल छ। शान्ति राज्यहरूबाट सुरु हुँदैन, यो व्यक्तिबाट सुरु हुन्छ। एक कदम, एक श्वास र एकताबद्ध दिमागका साथ हामीले शान्तिका लागि प्रयास गर्नुपर्छ।"
उनका अनुसार यो अभियान बौद्ध दर्शनलाई व्यवहारिक जीवनमा उतार्ने र विभिन्न राष्ट्र तथा संस्कृतिका मानिसहरूबीच आन्तरिक शान्ति तथा पारस्परिक सम्मानको भावना विकास गर्ने प्रयास हो।
लुम्बिनी विकास कोषका कार्यवाहक सदस्य–सचिव ज्ञानिन राईले भिक्षु पन्नाकर र अलोकाको आगमनले लुम्बिनीको आध्यात्मिक महत्वलाई अझ उजागर गरेको बताए। उनले यस्तो अभियानले शान्ति पर्यटन प्रवर्द्धनमा समेत महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउने विश्वास व्यक्त गरे।
नेपालसँग पुरानो सम्बन्ध
भिक्खु पन्नाकरका लागि नेपाल नयाँ गन्तव्य होइन। सन् २०१५ को विनाशकारी भूकम्पपछि उनी राहत सामग्री, खाद्यान्न वितरण तथा आवास सहयोग कार्यक्रममार्फत नेपाल आएका थिए। त्यसबाहेक टोलीका अन्य सदस्यहरूले पनि यसअघि लुम्बिनी, लाङटाङ लगायतका क्षेत्रमा ध्यान, साधना र धार्मिक भ्रमण गरिसकेका छन्।
काठमाण्डौंमा स्वयम्भू दर्शन
लुम्बिनी भ्रमणपछि टोली काठमाण्डौं आएको थियो। राजधानीमा रहँदा उनीहरूले स्वयम्भुको परिक्रमा गरेका थिए। त्यसपछि टोली स्वयम्भुको आनन्दकुटी बिहारमा पुगेर विश्राम लिएका थिए ।
सयौं श्रद्धालु र पर्यटकहरूको भीडबीच पनि अलोकाको शान्त, अनुशासित र सहज व्यवहारले धेरैलाई प्रभावित बनाएको थियो। पाँचदिने नेपाल भ्रमणका क्रममा उसले जहाँ पुग्यो, त्यहाँ मानिसहरूको विशेष आकर्षणको केन्द्र बन्यो।
शान्ति, करुणा र मानवताको सन्देश
भारतको गल्लीबाट सुरु भएको अलोकाको यात्रा अमेरिकाका हजारौं किलोमिटर पार गर्दै बुद्धभूमि नेपालसम्म आइपुगेको छ। यो केवल एउटा कुकुरको कथा होइन; यो दया, संरक्षण, सहअस्तित्व र मानवताको कथा हो।
भिक्षुहरूको ‘Walk for Peace’ अभियानले संसारलाई दिएको मूल सन्देश पनि यही हो—शान्ति कुनै राजनीतिक घोषणाबाट होइन, प्रत्येक व्यक्तिको व्यवहारबाट सुरु हुन्छ। एउटा उद्धार गरिएको कुकुर र केही भिक्षुहरूको यात्रा आज विश्वभर लाखौं मानिसका लागि प्रेरणा बनेको छ।
नेपाल भ्रमण सम्पन्न गरी यो टोली मंगलबार काठमाण्डौंबाट दिल्ली प्रस्थान गर्ने कार्यक्रम रहेको छ। तर उनीहरूले छाडेर जाने सन्देश भने अझ लामो समयसम्म मानिसहरूको मनमा जीवित रहने विश्वास गरिएको छ।
