साँखु/मेलम्ची, काठमाडौँ–सिन्धुपाल्चोक सिमाना (छापभञ्ज्याङ)
काठमाडौँको शंखरापुर नगरपालिका–१ (नाङ्गलेभारे) र सिन्धुपाल्चोकको मेलम्ची नगरपालिका–१३ (फटकशिला/छापभञ्ज्याङ) को सिमानामा शुक्रबार बिहानदेखि उत्पन्न विवादले सडक पूर्ण रूपमा ठप्प हुँदा सयौँ यात्रु घण्टौँ अलपत्र परेका छन्।
स्थानीयका अनुसार केही दिनअघि फटकशिला क्षेत्रमा टिप्परको ठक्करबाट एक बालकको मृत्यु भएको अपुष्ट घटनापछि आक्रोशित स्थानीयले भारी मालवाहक (टिप्पर) सवारी साधन सञ्चालनमा रोक लगाएका थिए। सोही निर्णयको प्रतिवाद गर्दै टिप्पर व्यवसायीहरूले ‘हामी मात्रै रोकिने हो भने अन्य सवारी पनि चल्न दिँदैनौँ’ भन्ने अडानसहित सडक अवरुद्ध गरेपछि अवस्था जटिल बनेको हो।
४ घण्टादेखि सडक ठप्प, यात्रुमा चरम सास्ती
स्थानीय सोम लामाका अनुसार बिहान ८ बजेदेखि सुरु भएको अवरोध ४ घण्टाभन्दा बढी समयसम्म जारी रहँदा यात्रु, बिरामी, जन्ती तथा अत्यावश्यक कामका लागि हिँडेका सर्वसाधारण बीचै बाटोमा रोकिएका छन्। कतिपय यात्रु गन्तव्य नपुगेरै फर्कन बाध्य भएका छन् भने केहीले गाडी छाडेर पैदल यात्रा सुरु गर्ने अवस्था आएको बताएका छन्।
सडकमा बस, मोटरसाइकल, निजी सवारी र मालवाहक गाडीहरूको लामो लाइन लागेको छ। डोजर (JCB) राखेर बाटो छेकिएको देखिन्छ भने स्थानीय, व्यवसायी र प्रहरीबीच चर्काचर्कीसमेत भएको छ।
दुई पक्षबीच ‘प्रतिशोधी आन्दोलन’
घटनाको मूल कारण स्थानीयको सुरक्षाको माग र व्यवसायीहरूको रोजगारी अधिकारबीचको टकराव बनेको देखिन्छ।
स्थानीय पक्ष: दुर्घटनापछि टिप्परको अनियन्त्रित सञ्चालन रोक्नुपर्ने माग
व्यवसायी पक्ष: एकपक्षीय प्रतिबन्ध अस्वीकार्य भन्दै समान व्यवहारको माग
एक व्यवसायीले भने, “हामीलाई मात्रै रोक्ने हो भने अरू गाडी पनि चल्न दिँदैनौँ, हाम्रो माग पनि सुन्नुपर्छ।”
त्यस्तै, यात्रुहरू भने “यसरी सडक छेकेर जनतालाई दुःख दिनु उचित होइन” भन्दै आक्रोशित देखिएका छन्।
प्रशासनको प्रतिक्रिया: समन्वयमा जोड
घटनाबारे ईलाका प्रशासन कार्यालय साँखुका अधिकृत रबिन्द्र मानन्धरले सम्बन्धित सबै निकायसँग निरन्तर समन्वय भइरहेको जानकारी दिएका छन्। उनका अनुसार “छिटोभन्दा छिटो समस्या समाधान गरी सडक सुचारु गराउने प्रयास भइरहेको छ।”
त्यस्तै, प्रहरी प्रभाग साँखुका प्रमुख रमेश थापाले पनि अवस्था नियन्त्रणका लागि समन्वय भइरहेको बताएका छन्। उनले भने, “समस्या मेलम्ची क्षेत्रबाट सुरु भएको देखिएकाले त्यताबाट पनि समन्वय गरी बाटो खुलाउनेतर्फ लागिरहेका छौँ।”
नीतिगत विवाद पनि जोडियो
मेलम्ची नगरपालिकाले हालै ६ टनभन्दा बढी क्षमताका मालवाहक सवारीलाई नियन्त्रण गर्ने निर्णय गरेको विषय पनि विवादको अर्को कारणका रूपमा देखा परेको छ। शंखरापुर नगरपालिकाबाट भने स्पष्ट नीति सार्वजनिक नभएको स्थानीयको भनाइ छ।
‘मानवीय संकट’ तर्फ उन्मुख अवस्था
घण्टौँसम्म सडक अवरुद्ध हुँदा बिरामी, बालबालिका तथा वृद्ध यात्रुहरू थप समस्यामा परेका छन्। स्थानीय बासिन्दा भन्छन्, “यहाँ पानी पर्दा हिलोले बाटो बन्द हुन्छ, नपर्दा विवादले—सधैँ जनता नै पीडित।”
तत्काल समाधानको माग
स्थानीय, यात्रु र व्यवसायी सबै पक्षले सम्बन्धित निकाय—शंखरापुर नगरपालिका, मेलम्ची नगरपालिका र जिल्ला प्रशासन कार्यालय—लाई तत्काल समन्वय गरी समस्या समाधान गर्न आग्रह गरेका छन्।
छापभञ्ज्याङमा देखिएको यो अवस्था कमजोर समन्वय, अस्पष्ट नीति र सुरक्षा चिन्ताको परिणामका रूपमा देखिएको छ। यद्यपि प्रशासनले समन्वय तीव्र बनाएको बताउँदै छिट्टै सडक सञ्चालनमा ल्याउने प्रतिबद्धता जनाएको छ।
दिउँसो१:०० बजेसम्म पनि बाटो खुल्न नसकेको जानकारी स्थानिय सोम लामाले दिनु भएको छ ।
